Natural Killer (NK) Hücreleri Nedir? Bağışıklık Sistemindeki Rolü

Natural Killer hücreleri (NK hücreleri), vücudun bağışıklık savunmasında kilit rol oynayan özel beyaz kan hücreleridir. Virüsle enfekte olmuş hücreleri, hasarlı dokuları ve kanserleşmiş hücreleri yok etme yeteneğine sahip olan NK hücreleri, doğuştan gelen bağışıklık sisteminin en güçlü savaşçıları olarak kabul edilir.Stemcell Consultancy, kanser immünoterapisi kapsamında NK hücrelerinin taşıdığı potansiyeli bilimsel protokollerle birleştirerek hastalara kişiselleştirilmiş tedavi seçenekleri sunmaktadır.

NK Hücreleri Nedir?

NK hücreleri; lenfosit sınıfına ait, B hücreleri ve T hücreleriyle aynı grupta yer alan, ancak onlardan farklı olarak tehditleri "önceden tanımaya gerek duymadan" ortadan kaldırabilen özel immün hücrelerdir. Bu nedenle "natural" (doğal) olarak adlandırılırlar.

Genlerde bulunan nadir bir bozukluk olmadıkça (klasik NK eksikliği gibi), her sağlıklı bireyin bağışıklık sisteminde NK hücreleri bulunur.

NK Hücreleri Ne İş Yapar?

NK hücreleri, vücuttaki tehdit oluşturan hücreleri hızlı şekilde tespit eder ve yok eder. Bu tehditler arasında:

• Virüsle enfekte olmuş hücreler

• Kanserleşmiş veya mutasyona uğramış hücreler

• Anormal büyüme gösteren dokular

yer alır.

Ayrıca NK hücreleri yalnızca öldürmekle kalmaz; bağışıklık sisteminin diğer savaşçılarını yönlendirmek için sitokin adı verilen iletişim molekülleri salgılar. Bu sitokinler, bağışıklık tepkisinin hedefe yönelik ve güçlü olmasını sağlar.

NK Hücreleri Bağışıklık Sisteminde Nasıl Çalışır?

NK hücrelerinin çalışma mekanizması son derece gelişmiş bir tarama sistemine benzer:

Hücre Taraması

NK hücreleri vücudu dolaşarak hücrelerin yüzeyindeki belirteçleri kontrol eder. Bu belirteçler hücrenin sağlıklı mı yoksa tehlikeli mi olduğunu gösterir.

Baskılama (İnhibisyon) Mekanizması

Sağlıklı hücreler, NK hücrelerinin "kendinden olan" hücreleri tanımasını sağlayan MHC-1 adlı belirtece sahiptir.NK hücresi, MHC-1'i görürse öldürme fonksiyonunu kapatır ve hücreyi serbest bırakır.

Aktivasyon Mekanizması

NK hücreleri aşağıdaki durumlarda öldürme moduna geçer:

• Hücre MHC-1 göstermiyorsa

• MHC-1 düzeyi azalmışsa (örneğin viral enfeksiyon durumunda)

• Kanser hücreleri gibi tehditler "aktif sinyaller" yayıyorsa

Hücreyi Yok Etme Mekanizması

NK hücreleri hedefi öldürmek için:

• Perforin salgılayarak hücrenin duvarında delik açar.

• Ardından Granzim enzimleri hücre içine girerek hücrenin ölümünü başlatır.

Aktif NK hücreleri ayrıca sitokin salgılayarak diğer bağışıklık hücrelerini alarma geçirir.

NK Hücreleri Vücutta Nerede Bulunur?

NK hücreleri ilk olarak kemik iliğinde oluşur. Gelişim süreçleri boyunca şuralarda bulunabilir:

• Kemik iliği

• Lenf düğümleri

• Dalak

• Tonsiller

• Timus

Olgunlaştıklarında kan dolaşımına geçerler ve ayrıca karaciğer ile akciğer gibi organlarda da yüksek miktarda bulunurlar.

Bir yetişkinin kanında dolaşan lenfositlerin %5-10'u NK hücrelerinden oluşur ve vücutta 2 milyardan fazla NK hücresi bulunur.

NK Hücrelerini Etkileyen Hastalıklar ve Bozukluklar

Yetersiz NK hücresi fonksiyonu enfeksiyonlara ve kansere yatkınlığı artırır. Bu bozukluklar arasında:

• Otoimmün hastalıklar

Yanlış bağışıklık tepkisi nedeniyle NK hücreleri sağlıklı hücrelere zarar verebilir.

• Astım ve alerjiler

NK hücreleri inflamasyon seviyelerini artırabilir veya azaltabilir.

• Enflamatuvar bağırsak hastalıkları (IBD)

Bağırsak enfeksiyonlarına karşı bağışıklık yanıtında rol oynarlar.

Doğuştan Gelen NK Hücre Eksiklikleri

İki özel immün yetmezlik türü NK hücrelerine özgüdür:

• Klasik NK eksikliği: Kandaki lenfositlerin %1'inden azı NK hücresidir.

• Fonksiyonel NK eksikliği: NK hücreleri vardır ancak çalışmaz.

Her iki durumda da birey HPV, herpes, EBV, CMV ve suçiçeği gibi virüslere karşı savunmasızdır.

Stemcell Consultancy Perspektifi

Stemcell Consultancy, NK hücrelerinin kanser tedavisindeki önemine odaklanan modern immünoterapi protokollerini kullanır.Bu kapsamda:

• NK hücre aktivasyonunu artıran kişiye özel immünoterapiler

• Hücre bazlı tedaviler

• Bağışıklık güçlendirme programları

sunarak kanser tedavisine yenilikçi bir yaklaşım kazandırmaktadır.